Beunhaas herkennen: 9 signalen voordat je een offerte tekent

Wat is een beunhaas?

Een beunhaas is iemand die een vak uitoefent zonder de opleiding of vakkennis die daarvoor nodig is. In de bouw bedoelen we er meestal ook iemand mee die buiten de regels werkt: zonder inschrijving bij de KvK, zonder verzekering, vaak contant en zonder factuur. Het woord is een scheldwoord, geen juridisch begrip.

De herkomst is ouder dan je zou denken. Volgens Wikipedia komt beunhaas van het Nederduitse böhnhase, een 17e-eeuwse term voor een kleermaker die werkte zonder lid te zijn van het gilde. Het ging dus al eeuwen geleden om iemand die zich buiten de georganiseerde beroepsgroep hield.

Juridisch bestaat de beunhaas niet. Wel bestaan de regels die hij overtreedt. Wie in Nederland een onderneming heeft, ook een eenmanszaak, moet die volgens artikel 5 van de Handelsregisterwet 2007 inschrijven in het Handelsregister. Wie werkt zonder belasting af te dragen, doet aan zwart werk. En wie geld aanneemt zonder van plan te zijn het werk te doen, pleegt oplichting. Dat is strafbaar.

Belangrijk om te weten: een beunhaas is niet per se een zwartwerker, en een zwartwerker is niet per se slecht in zijn vak. Het probleem is de combinatie. Wie geen inschrijving, verzekering of papieren heeft, kun je niet aanspreken als het misgaat.

Beunhaas, zwartwerker of oplichter: wat is het verschil?

Een beunhaas mist vakkennis, een zwartwerker mist inschrijving en belastingafdracht, en een oplichter mist de bedoeling om het werk echt te doen. In de praktijk lopen ze in elkaar over. Voor jou als opdrachtgever telt vooral wat je kunt doen als het misgaat.

In deze tabel zie je de verschillen, met het risico en de route die je hebt.

De laatste rij staat er bewust bij. Een eenmanszaak zonder website is geen beunhaas. Een bedrijf met een mooie site kan dat wel zijn.

9 signalen waaraan je een beunhaas herkent voordat je tekent

Een beunhaas herken je vooral aan wat ontbreekt: papieren, een vast adres, een inschrijving en een normale betaalregeling. Eén signaal hoeft niets te betekenen. Zie je er twee of drie tegelijk, dan is voorzichtigheid op zijn plaats.

1. Hij wil alleen contant, zonder factuur. "Dan scheelt het je de btw" klinkt aantrekkelijk, maar zonder factuur heb je geen bewijs van wat je hebt afgesproken en betaald. Een bedrijf dat de btw ontwijkt, ontwijkt meestal ook zijn verantwoordelijkheid.
2. Er staat geen KvK-nummer op de offerte, of het klopt niet. Een KvK-nummer heeft acht cijfers en hoort bij een handelsnaam en een vestigingsadres. Zoek het op: hoort het nummer bij een ander bedrijf of een andere plaats, dan is dat een slecht teken.
3. Er staat geen btw-identificatienummer op de offerte. Een geregistreerde ondernemer vermeldt zijn btw-id op offerte of factuur. Volgens de KvK bestaat er geen openbare lijst, dus het nummer moet van het bedrijf zelf komen. Ontbreekt het en krijg je geen uitleg, vraag dan door.
4. Hij vraagt een hoge aanbetaling. Wie de helft vooruit wil "voor het materiaal", vraagt je om zijn risico te dragen. BouwGarant noemt een aanbetaling van maximaal 10% gebruikelijk. Lees meer over een aanbetaling aan een aannemer.
5. Je krijgt geen schriftelijke offerte. Een bedrag in een appje is geen offerte. Een goede offerte omschrijft het werk, de materialen, de planning, de betaaltermijnen en de algemene voorwaarden.
6. Je wordt onder druk gezet. "Alleen deze week", "ik heb toevallig nog materiaal over van een andere klus" of "morgen kan ik beginnen": haast is een verkooptechniek. Een goede aannemer heeft het meestal juist druk.
7. Hij werft aan de deur. "Ik zag dat uw dakgoot lekt" of "uw voegwerk moet er echt uit" van iemand die toevallig in de straat is, is een klassieker. Laat de klus eerst door een ander bekijken.
8. Je kunt hem alleen via een 06-nummer bereiken. Geen vestigingsadres, geen achternaam, een website zonder KvK-gegevens: dan weet je bij problemen niet waar je moet aankloppen.
9. Hij ontwijkt vragen over verzekering, referenties of garantie. Een vakman die al jaren werkt, kan je zo een paar adressen noemen en zijn polis laten zien. Wie daar vaag over blijft, heeft meestal iets te verbergen.

Beunhaas aan de deur: welke rechten heb je?

Sluit je aan de deur een overeenkomst van meer dan € 50, dan heb je volgens ACM ConsuWijzer in de regel 14 dagen bedenktijd. Binnen die termijn kun je zonder reden van de koop af. De verkoper moet je vooraf informeren over die bedenktijd en je een modelformulier geven.

Bij een dienst, zoals een klus aan je huis, gaat de bedenktijd in op de dag dat je de overeenkomst sluit. Laat je de verkoper niet goed informeren over je bedenktijd, dan wordt die volgens de ACM met een jaar verlengd. Er bestaan uitzonderingen, bijvoorbeeld voor dringende reparaties waar je zelf om hebt gevraagd. Twijfel je of de bedenktijd voor jouw situatie geldt, vraag het dan na bij het Juridisch Loket.

Nog eenvoudiger: je hoeft aan de deur niets te tekenen. De ACM zegt het letterlijk zo: je mag een aanbieding rustig overwegen. Een eerlijke vakman komt gewoon terug met een schriftelijke offerte, en dan heb je tijd om hem te controleren en een tweede prijs te vragen.

Wil je geen verkopers aan de deur, dan helpt een duidelijke nee-sticker. Bedrijven die zich aan de Code voor Fieldmarketing houden, mogen dan niet aanbellen. Een beunhaas houdt zich daar natuurlijk niet aan, maar het filtert wel een deel weg.

Zo controleer je of een aannemer betrouwbaar is

Een aannemer controleer je in vijf tot tien minuten met openbare registers. Je kijkt of het bedrijf bestaat, of het btw-nummer geldig is, of er geen faillissement loopt en wat eerdere klanten zeggen. De meeste controles zijn gratis.

1. Zoek het bedrijf op bij de KvK. Via kvk.nl zie je gratis de handelsnaam, het KvK-nummer en het vestigingsadres. Klopt dat met de offerte?
2. Vraag bij grote klussen een uittreksel. Een uittreksel uit het Handelsregister kost geld, maar laat zien wie eigenaar of bestuurder is, wie tekenbevoegd is, sinds wanneer het bedrijf bestaat en of het failliet is.
3. Controleer het btw-nummer in VIES. Het VIES-systeem van de Europese Commissie meldt of een btw-nummer geldig is, met de bijbehorende naam en het adres. Let op hoofdletters: VIES is daar volgens de KvK gevoelig voor.
4. Kijk in het Centraal Insolventieregister. Daar zie je of er een faillissement, surseance of schuldsanering loopt.
5. Lees reviews kritisch. Kijk naar spreiding over de tijd, naar details over echte klussen en naar hoe het bedrijf reageert op kritiek.
6. Bel twee of drie referenties. Vraag of het werk op tijd klaar was, of het meerwerk netjes is afgesproken en of ze het bedrijf opnieuw zouden kiezen.
7. Vraag het polisblad. Een aansprakelijkheidsverzekering hoort erbij; bij een grote verbouwing vraag je ook naar een CAR-verzekering.
8. Check een keurmerk in het register zelf. Een logo op de website bewijst niets. Kijk in het register van de garantie-instelling of het keurmerk.

Deze tabel zet de controles op een rij, met waar je ze doet en wat ze kosten.

Keurvak doet een deel van dit werk voor bedrijven die zich bij ons aansluiten. Op de pagina over ons keurmerk lees je welke 7 punten we controleren, zoals minstens 2 jaar KvK-inschrijving, een aansprakelijkheidsverzekering en drie gebelde referenties. Voor een verbouwing met een garantieregeling lees je in de gids over Woningborg, SWK en BouwGarant hoe je een aansluiting controleert.

Een beunhaas herkennen tijdens het werk

Ook als je al hebt getekend, kun je een beunhaas herkennen aan hoe het werk verloopt. Werk dat stilligt terwijl er steeds geld bij moet, is het duidelijkste signaal. Wie dat vroeg ziet, beperkt de schade.

Let op deze patronen. De vakman komt dagen niet opdagen en heeft steeds een andere reden. Hij vraagt geld voor de volgende fase terwijl de vorige nog niet af is. Er staan andere mensen op de bouw dan afgesproken, en niemand kan vertellen wie de leiding heeft. Meerwerk wil hij mondeling en contant regelen. Of hij gebruikt andere materialen dan in de offerte staan, "omdat dat hetzelfde is".

Wat doe je dan? Betaal niets vooruit wat niet bij de voortgang past. Maak foto's van de stand van het werk met datum. Leg afspraken voortaan per mail of app vast, zodat je bewijs hebt. Vereniging Eigen Huis wijst erop dat een aannemer die niet meer komt opdagen ook kan wijzen op een dreigend faillissement. Wees in die situatie extra terughoudend met betalen.

Waarom is zwart werk van een beunhaas zo riskant?

Zwart laten werken lijkt goedkoper, omdat er geen 21% btw over het werk wordt gerekend. Je ruilt die besparing in voor bijna al je zekerheden: geen factuur als bewijs, vaak geen verzekering en geen bedrijf dat je kunt aanspreken. Gaat het mis, dan betaal je het herstel zelf.

Op papier heb je dezelfde rechten als bij elke aannemer. De wet zegt dat een aannemer het werk goed en deugdelijk moet uitvoeren. Sinds de Wet kwaliteitsborging is hij bij bouwwerken ook aansprakelijk voor gebreken die bij de oplevering niet zijn ontdekt, tenzij die hem niet zijn toe te rekenen (artikel 7:758 lid 4 BW). Maar om die rechten waar te maken, moet je kunnen bewijzen wat er is afgesproken en wie het werk deed. Met een mondelinge afspraak, contante betaling en alleen een voornaam lukt dat zelden.

Dan is er de verzekering. Veroorzaakt een aannemer schade aan je huis, dan is hij daar volgens Vereniging Eigen Huis meestal aansprakelijk voor. Heeft hij geen aansprakelijkheidsverzekering en geen geld, dan heb je weinig aan dat gelijk. Je eigen opstalverzekering geeft tijdens een verbouwing bovendien soms minder dekking, bijvoorbeeld als je woning tijdelijk niet glas-, wind- en waterdicht is.

Een rekenvoorbeeld maakt het verschil concreet. Een badkamer die met factuur € 12.100 inclusief btw kost, krijg je zwart misschien voor € 10.000. Gaat de kitnaad na een half jaar lekken en moet de vloer eruit, dan kost herstel al snel een paar duizend euro. Die betaal je dan helemaal zelf.

Is een kleine klusser zonder keurmerk een beunhaas?

Nee. Een kleine klusser zonder keurmerk, website of mooie bus is geen beunhaas zolang hij ingeschreven staat, een schriftelijke offerte geeft en een factuur stuurt. Veel goede vakmensen werken alleen en hebben weinig overhead. Daardoor kunnen ze ook goedkoper zijn.

Dat is het eerlijke verhaal, ook al verdient Keurvak geld met aangesloten bedrijven: zij betalen per aanvraag die ze van ons krijgen. Ons keurmerk is een handige snelle controle, geen voorwaarde voor goed werk. Een vakman die niet bij ons is aangesloten maar wel de controles uit dit artikel doorstaat, kan prima de beste keuze zijn.

Andersom geldt het ook. Een grote naam of een professionele website is geen garantie. Ook bedrijven met een keurmerk kunnen failliet gaan of slecht werk leveren, en reviews kunnen nep zijn. Kijk dus altijd naar de feiten: inschrijving, offerte, betaalregeling, verzekering en referenties.

Een lage prijs op zich bewijst ook niets. Vergelijk wel wat er in de offerte staat: een prijs is vaak laag omdat er posten ontbreken. Hoe je dat uitzoekt, lees je in het artikel offertes vergelijken.

Wat doe je als je met een beunhaas te maken hebt gehad?

Als je met een beunhaas te maken hebt gehad, stop je eerst met betalen en leg je alles vast wat je hebt. Daarna stuur je een schriftelijke ingebrekestelling, en bij oplichting doe je aangifte. Voor juridisch advies kun je gratis terecht bij het Juridisch Loket.

1. Stop met betalen. Doe geen nieuwe betalingen, ook niet "om hem terug te laten komen".
2. Leg alles vast. Bewaar appjes, mails, offertes, betalingsbewijzen, foto's van het werk met datum, namen en kentekens.
3. Stuur een aangetekende brief. Beschrijf wat er mis is, eis herstel of terugbetaling binnen een redelijke termijn, bijvoorbeeld twee weken, en meld dat je anders verdere stappen neemt. Vereniging Eigen Huis heeft voorbeeldbrieven.
4. Doe aangifte bij oplichting. Heeft iemand geld aangenomen en is hij nooit gekomen, of gebruikte hij een valse naam? Doe dan aangifte bij de politie en meld het bij de Fraudehelpdesk.
5. Vraag juridisch advies. Het Juridisch Loket helpt gratis. Heb je een rechtsbijstandsverzekering, schakel die dan in. Is het bedrijf aangesloten bij een geschillencommissie, dan is dat vaak de goedkoopste route.
6. Laat de schade vastleggen voor herstel. Laat een bouwkundige of een ander bedrijf de gebreken beschrijven voordat er hersteld wordt. Zonder vastlegging kun je later moeilijk bewijzen wat er mis was.
7. Is het bedrijf failliet? Zoek de curator op in het Centraal Insolventieregister of het Handelsregister en dien je vordering schriftelijk in. De kans dat je veel terugziet, is volgens Vereniging Eigen Huis wel klein.

Slecht werk is meestal een civiele zaak, geen zaak voor de politie. De politie komt in beeld bij oplichting. Voor een geschil over kwaliteit of geld ga je naar een geschillencommissie, de kantonrechter of, bij grote bedragen, een advocaat. Wacht niet te lang: een vordering wegens een gebrek in opgeleverd werk verjaart volgens artikel 7:761 BW twee jaar nadat je erover hebt geprotesteerd.

Checklist: zo houd je een beunhaas buiten de deur

Met deze checklist herken je een beunhaas voordat je tekent. Kun je alles afvinken, dan heb je het grootste risico al uitgesloten.

• Je hebt een schriftelijke offerte met omschrijving, materialen, planning en betaaltermijnen.
• Het KvK-nummer op de offerte hoort bij dezelfde naam en hetzelfde adres in het Handelsregister.
• Het btw-nummer is geldig volgens VIES.
• Er loopt geen faillissement of schuldsanering volgens het Centraal Insolventieregister.
• Je hebt minstens twee referenties gesproken of een eerdere klus gezien.
• De aanbetaling is beperkt en de betalingen volgen de voortgang van het werk.
• Er gelden schriftelijke algemene voorwaarden, en je weet bij welke geschillencommissie je terechtkunt.
• Je hebt het polisblad van de aansprakelijkheidsverzekering gezien, en bij een grote klus ook de CAR-verzekering.
• Een keurmerk of garantieregeling heb je gecontroleerd in het register van de instelling zelf.
• Je bent niet onder druk gezet om vandaag nog te tekenen.

Leg al deze afspraken vast in een overeenkomst. Wat daar minimaal in hoort, lees je in het artikel over de aannemingsovereenkomst. Wat een verbouwing normaal kost, zie je op de pagina complete renovatie.

Veelgestelde vragen over een beunhaas

Is een beunhaas strafbaar?

Beunhaas is geen juridisch begrip, dus beunhazerij op zich is niet strafbaar. Strafbaar wordt het bij oplichting, bijvoorbeeld als iemand geld aanneemt zonder van plan te zijn het werk te doen, of bij belastingfraude. Slecht werk is meestal een civiele zaak: je eist herstel of schadevergoeding. Bij oplichting doe je aangifte bij de politie; voor een geschil over kwaliteit vraag je advies bij het Juridisch Loket.

Hoe controleer ik of een betrouwbare aannemer bij de KvK staat?

Zoek de naam of het KvK-nummer op via kvk.nl. Je ziet dan gratis de handelsnaam, het KvK-nummer en het vestigingsadres. Vergelijk die met de gegevens op de offerte. Wil je weten wie er eigenaar of bestuurder is, sinds wanneer het bedrijf bestaat en of het failliet is, bestel dan een uittreksel uit het Handelsregister. Dat kost een klein bedrag.

Mag een betrouwbare aannemer om contant geld vragen?

Contant betalen is niet verboden, maar het is bij een verbouwing ongebruikelijk en onhandig. Zonder bankafschrift moet je je betaling kunnen bewijzen met een kwitantie of factuur. Een aannemer die alleen contant wil en geen factuur stuurt, is een duidelijk signaal van zwart werk. Betaal bij voorkeur per bank, op een rekening op naam van het bedrijf, en altijd tegen een factuur.

Krijg ik mijn aanbetaling terug van een beunhaas?

Dat is lastig. Je hebt recht op terugbetaling als het werk niet wordt uitgevoerd, maar je moet de persoon kunnen vinden en hij moet geld hebben. Stuur een aangetekende ingebrekestelling, doe bij oplichting aangifte en vraag advies bij het Juridisch Loket. Is het bedrijf failliet, dan dien je je vordering in bij de curator, met een kleine kans op geld. Een kleine aanbetaling voorkomt dit probleem.

Is zwart werk goedkoper dan een betrouwbare aannemer?

Op de offerte wel, omdat er geen btw wordt gerekend. Bij een verbouwing is dat meestal 21%, voor schilderen of stucwerk in een woning ouder dan 2 jaar 9%. Daar staat tegenover dat je geen factuur, geen garantie in de praktijk en vaak geen verzekerde partij hebt. Eén lekkage of verzakking kost dan al snel meer dan je bespaarde.

Kan ik een beunhaas melden?

Ja. Bij oplichting doe je aangifte bij de politie. Fraude kun je ook melden bij de Fraudehelpdesk, die meldingen verzamelt en adviseert. Heb je last van iemand die structureel zwart werkt, dan kun je dat bij de Belastingdienst melden. Laat daarnaast een eerlijke review achter, zodat anderen gewaarschuwd zijn, maar houd die feitelijk.

Hoe herken je een beunhaas online?

Let op een website zonder KvK-nummer, btw-id of vestigingsadres, op alleen een mobiel nummer en op reviews die allemaal in korte tijd zijn geplaatst en weinig details geven. Zoek het KvK-nummer op en kijk of de naam en het adres kloppen. Vraag referenties en bel ze. Een foto van een mooi project op een website kan van iedereen zijn.

Bronnen

• Handelsregisterwet 2007, artikel 5
• KvK: een btw-nummer opzoeken, hoe doe ik dat?
• KvK: check via uittreksel
• Europese Commissie: VIES, btw-nummer controleren
• Rechtspraak: Centraal Insolventieregister
• ACM ConsuWijzer: huis-aan-huisverkoop en colportage
• ACM ConsuWijzer: bedenktijd
• Vereniging Eigen Huis: problemen met de aannemer
• Vereniging Eigen Huis: verbouwen en je verzekering
• Burgerlijk Wetboek Boek 7, titel 12: aanneming van werk
• Fraudehelpdesk
• Juridisch Loket
• Wikipedia: Beunhaas